Een blessure die na een paar weken weer terugkomt, soms zelfs op een andere plek dan de vorige keer, roept meestal dezelfde vraag op: waarom lukt het niet om dit een keer echt op te lossen?
Een deel van het antwoord zit in iets dat iedereen ooit heeft meegemaakt, maar zich niemand nog kan herinneren: hoe een baby leert bewegen.
Een volgorde die niemand overslaat
Een baby leert niet van alles tegelijk, en al helemaal niet in willekeurige volgorde. Eerst wordt er geleerd om stil te liggen met een stabiele buik en romp, zonder dat er nog iets beweegt. Pas daarna komt de eerste arm die naar een speeltje reikt, terwijl de rest van het lichaam stabiel blijft staan. Weer later ontstaat de eerste draaiing door de romp, en pas helemaal aan het einde het kruipen, waarbij arm en been aan tegenovergestelde kanten met elkaar samenwerken.
Geen enkele baby slaat hierin een stap over. Elke volgende vaardigheid wordt pas mogelijk omdat de stap ervoor al stevig genoeg staat.
Beweging bouwt zich op in lagen, en elke laag steunt op de laag eronder.
Eén verschil met een volwassen lichaam
Bij een baby speelt dit hele proces zich af terwijl er nog niet gestaan of gelopen wordt. De romp bouwt zijn stabiliteit rustig op liggend op de grond, ruim voordat de voeten ooit gewicht dragen.
Bij een volwassene ligt dat anders. Er wordt al jarenlang op twee voeten gestaan, gelopen en gerend, wat betekent dat er nog een fundament bijkomt dat een baby nog niet nodig heeft: het contact met de grond zelf. De voeten zijn voor een volwassene het laagste, meest directe punt waarop elke andere laag uiteindelijk steunt.
Bij een volwassene is niet alleen de romp de basis, maar ook de voet die op de grond staat.
Een romp die stabiel is maar rust op een voet die slecht afwikkelt of onvoldoende reageert op de ondergrond, bouwt alsnog op een fundament met een zwakke plek. Beide lagen, de romp van binnenuit en de voet van onderaf, verdienen daarom aandacht voordat er wordt doorgebouwd naar de meer dynamische, draaiende bewegingen.
Waarom herstel diezelfde volgorde volgt
Bij herstel van een blessure of een hardnekkig bewegingspatroon geldt eigenlijk hetzelfde principe als bij een baby, met dat fundament van romp én voet als vertrekpunt. Eerst is er controle nodig over houding en ademhaling in de romp, en een voet die stabiel en betrouwbaar reageert op de ondergrond. Pas van daaruit kan er iets bij komen dat naar de zijkant werkt, zoals stabiel op één been staan. En pas als ook dat overeind blijft, is er ruimte voor de meest veeleisende laag: de draaiende, roterende bewegingen die bij rennen nodig zijn.
Wordt die volgorde omgedraaid, of wordt een stap te vroeg overgeslagen omdat het er al beter uitziet, dan ontstaat een fundament dat er in een rustige situatie prima uitziet, maar dat het laat afweten zodra er echt iets van gevraagd wordt.
Een stap overslaan levert op korte termijn misschien vooruitgang op, maar laat een fundament achter dat het bij belasting alsnog begeeft.
Waarom de pijnlijke plek niet altijd de oorzaak is
Een lichaam bouwt zich op vanaf dat fundament, romp én voet, naar de rest van het lichaam. Een zwakke plek daarin valt daardoor zelden op de plek zelf op. De zwakte wordt meestal pas zichtbaar verderop, op het punt waar iets die onvoldoende stabiele basis moet opvangen, vaak een knie, een enkel, of een lies. Dat kan een romp zijn die onvoldoende houvast biedt, maar net zo goed een voet die niet goed afwikkelt en de belasting daardoor hogerop in het been laat landen.
De plek waar iets wordt gevoeld, is vaak niet de plek waar het is ontstaan.
Dat is de reden dat herstel niet begint bij de pijnlijke plek zelf, maar bij het fundament waar die plek op steunt. En dat fundament wordt pas als voldoende stevig beschouwd wanneer het ook standhoudt onder net iets meer druk dan een rustige, voorspelbare situatie, precies zoals een baby ook pas naar de volgende stap gaat wanneer de vorige daadwerkelijk stevig staat, niet wanneer het er voor het eerst redelijk uitziet.
Diezelfde geduldige opbouw, vanaf een stevig fundament van romp tot voet, naar steeds dynamischere beweging, ligt aan de basis van elk traject dat echt standhoudt.